Minibus Taxis in Kaapstad?

De toeterende witte taxibusjes rijden overal in Kaapstad, maar hoe werkt het nou precies?

Een week in Kaapstad is genoeg om er achter te komen dat Zuid-Afrikanen iets hebben met toeteren, héél veel toeteren. Het zijn veelal de witte busjes die in een razend tempo voorbij rijden... de minibusjes. Altijd vol, altijd druk, altijd luidruchtig. Hoe zit dat?

Openbaar vervoer zoals wij dat in Nederland kennen bestaat niet in Kaapstad. Op een enkele trein of bus na, die veelal op komen dagen wanneer de machinist of chauffeur daar zin in heeft, is er nagenoeg niets. Je zult dus een andere oplossing moeten vinden. Een auto huren is al snel vrij prijzig en de overgang naar de pittige Afrikaanse rijstijl, aan de andere kant van de weg, is echt even wennen.

Een andere optie is de taxi. De meter van een Kaapse taxi loopt zeker niet zo hard als in een Nederlandse reguliere taxi, maar de kosten lopen toch al snel behoorlijk op. Zeker voor de grotere afstanden. En daar is... de Minibus-taxi! Zo is er toch nog openbaar vervoer in Kaapstad.

Driewerf hoera voor de Minibus-taxi!
De minibus-taxi is dé redding van 13 miljoen mensen in Zuid-Afrika, en tegelijkertijd een van de grootste ergernissen van inwoners. De witte toeterende wegpiraten zijn iedere dag het vervoersmiddel van tienduizenden mensen die zich geen auto kunnen veroorloven en toch van huis naar werk of de stad moeten reizen.

Het zijn witte busjes waar gemiddeld zo’n 12 man in kunnen, maar je moet niet gek opkijken als af en toe een paar mensen op schoot mee’liften’. De minibussen zijn vooral te herkennen aan de luide muziek die de chauffeur –met uiteraard het raampje nonchalant opengedraaid – speelt, en het getoeter om mensen te attenderen dat ze in kunnen stappen. Aan bushaltes doet de minibus niet, gewoon zwaaien of je hand opsteken is voldoende.

Vanuit Nederland was ik, voor mijn vertrek naar Kaapstad, op zoek naar een appartement. In Sea Point, één van de buitenwijken van Kaapstad, vond ik een heel geschikte. Uitzicht op zee en alle winkels op loopafstand, wat wil een mens nog meer?........Rust!

Ik ben er inmiddels, in zekere zin, gewend aan geraakt. Ik kan er niet omheen, het getoeter bij mij in de straat hoort er nu eenmaal bij, of ik het nou leuk vind of niet. Onlangs besloot ik eens te gaan tellen hoeveel tijd er gemiddeld tussen de ene en de andere toeter zit en kwam uit op ongeveer één minuut. Inderdaad: Kaapstad slaapt nooit!

Irritant, maar oh zo handig!
Ik betrap mijzelf geregeld op woede-uitbarstingen als er weer een minibusje bovenop zijn rem staat om een baantje op te schuiven, zonder richting aan te geven. En ook als ik rustig over straat loop kan het opdringerige getoeter en geschreeuw mij behoorlijk irriteren. Feit is wel dat het een verdomd handig en goedkope manier is om van A naar B te komen.

Als je bijvoorbeeld vanaf het strand van Camps Bay naar een leuk restaurant in Woodstock wil (een afstand van zo’n 10 km) is zo’n lawaaierige wegpiraat ineens verrekte handig. Waar je in een taxi al snel R200 (zo’n 20 euro) voor betaalt, rekent de minibus chauffeur slechts R5, het gebruikelijke tarief. Je leest het goed ja. Dat is R195 winst.

De grote straten van Kaapstad zijn ieder moment van de dag gevuld met tientallen witte minibusjes . Je hoeft er maar naar te kijken en ze stoppen voor je zodat je direct kunt instappen, waar je maar wilt. Voor een ritje betaal je altijd  R5,- (50 cent), ongeacht je bestemming. Net als een normale bus zal een minibus je niet voor de deur afzetten. De chauffeurs rijden vaste routes maar komen eigenlijk langs alle belangrijke punten in de stad.

De busjes zien er van buiten vaak oud uit en van binnen zitten ze vrijwel altijd behoorlijk vol: een leuk gesprek gegarandeerd. Het overgrote deel van de passagiers is zwart, maar ook onder de blanke Zuid-Afrikaan is de minibus inmiddels een veel gebruikt vervoersmiddel. Overigens vind je deze busjes ook in landen als Turkije en Israël, maar veelal liggen de tarieven daar iets hoger.

Hoe zit het met de (on)veiligheid van de minibusjes?
Goed punt. Ik hoorde overigens voor ik hier heen kwam dat het niet de veiligste manier van reizen is aangezien er wat spookverhalen de ronde gingen. Ik ben er inmiddels achter dat je die verhalen met een flinke korrel zout moet nemen. Zeker wanneer je overdag reist hoef je je nergens zorgen over te maken. In de avonduren is het aan te raden om samen op pad te gaan, net zoals dat ook verstandig is als je gaat lopen. En dat geldt volgens mij voor praktisch elke stad ter wereld, nietwaar?

Door Jeroen Staehle

---

Lees in onze Wat is/zijn?-rubriek meerdere artikelen over typisch Kaapse verschijnselen en rituelen die we voor je uitleggen. Bijvoorbeeld - Wie zijn die car guards in deze stad? en Wat zijn in hemelsnaam vuvuzela's?

Ook een typisch Kaaps ritueel, gebeuren of ander gegeven waarover je graag meer wil weten? Mail het ons op redactie@kaapstadmagazine.nl en wij zoeken het voor je uit.