What's The Deal With Afrikaans?

Een korte geschiedenis van het Afrikaans in Zuid-Afrika

Elke Nederlander tourist, stagair, vrijwilliger of expat in Kaapstad wordt vanaf het moment van aankomst op de luchthaven al overvallen met Afrikaanse bewegwijzeringsborden en straatnamen. In Kaapstad zelf zijn het straatnamen als Buitenkant Street, Waterkant, Wandelstraat en Keerom Street die een onweerlegbare band met de Nederlandse taal tentoonstellen.

Dat het de taal van de onderdrukkers was, is voor de meesten ook geen geheim. Maar tegelijkertijd is het ook de taal van de  kleurlingen, die er hun eigen draai aan hebben gegeven en hebben Afrikaner anti-apartheidsstrijders zich ook in het Afrikaans verwoord.

Afrikaans, de taal die we aan de ene kant zo goed begrijpen is niet te doorgronden zonder de geschiedenis van de taal te kennen. Dus What’s the deal with Afrikaans?

Een paar feiten over Afrikaans over een rijtje

Afrikaans: wie en waar?
Met meer dan 6 miljoen moedertaalsprekers in Zuid-Afrika, oftewel 13,3 % van het totale aantal inwoners, is het de op twee na grootste taal van het land. Het is een meerderheidstaal in het westelijke deel van het land, respectievelijk de provincies Noord-Kaap en West-Kaap en is de moedertaal van de meeste kleurlingen en blanken.

Afrikaans: hoe,wat en wanneer?
Het Afrikaans is een West-Germaanse taal die in Zuid-Afrika, maar ook in Namibië wordt gesproken. Het Afrikaans is ontstaan uit 17e eeuwse Nederlandse dialecten en werd historisch Kaap-Hollands genoemd. Waarschijnlijk is 90 tot 95% van de Afrikaanse  woordenschat van Nederlandse origine. Wat de taal toch zo anders maakt zijn de inheemse assimilaties, afkomstig van de Khoi, de San en de slaven uit Batavia. Het 17e eeuwse Nederlands  werd als het ware geëxporteerd naar Zuid-Afrika, waar het zich verder ontwikkelde.  Volgens veel taalkundigen vertoont Afrikaans ook trekken van een creooltaal en het wordt dan ook wel als semi-creool aangeduid. De gedeeltelijke creolisering  lijkt met name te hebben plaats gevonden bij de lagere socio-economische klasse. Sommige taalonderzoekers zijn van mening dat onder deze zelfde klasse het Maleis Portugees als een lingua franca heeft gediend. De variëteiten van het Afrikaans zoals die door de hogere socio-economische klasse werden gesproken, hebben daarentegen weinig invloed van andere talen ondergaan. In alle vormen van Afrikaans, verschillen de grammatica, morfologie en spelling sterk van het Nederlands. Over het algemeen is het voor Nederlanders makkelijker om Afrikaans te verstaan dan andersom.

Een paar handige Afrikaanse zinnen voor Nederlanders in Kaapstad
Mag ek 'n bier bestel?
Ek is verdwaal toe ek my biltong op Signal hill Gaan soek
Ik heb veel zin om met de haaien te duiken
Waar kry ek die goedkoopste en beste braaivleis
Ek soek 'n taxi
Nee jy mag nie mee na huis nie, maar tog dankie

De Nederlandse zanger Stef Bos noemt de Afrikaanse taal fenomenaal, met name het gekleurde (coloured) Afrikaans. Wist jij dat Stef Bos verschillende cd’s in het Afrikaans heeft gezongen? En dat hij regelmatig in de omgeving van Kaapstad optreedt? Kijk op www.stefbos.be voor zijn optredens in 2011. Lees ook ons uitgebreide interview met Stef Bos, waarin hij vertelt wat hij zo bijzonder vindt aan Kaapstad en de Afikaanse taal.

Er is zoveel te doen in Kaapstad, van musea en wijntours tot grote clubs en gezelligse cafe’s. In onze sectie D’r op uit, Nightlife en Uit Eten vind je de leukste plekken van Kaapstad op een rijtje.

Zoals de taal Afrikaans eigenlijk onbegrijpelijk blijft zonder de geschiedenis van de taal, is Kaapstad niet te doorgronden zonder de geschiedenis van Zuid-Afrika te kennen. In onze sectie Typisch Zuid-Afrika lees je over deze fascinerende geschiedenis; Van de eerste kennismaking tussen Nederlanders en ‘Hottentotten, de wereld van de Zuid-Afrikaanse Bosjesmannen tot Kaapstad tot Kaapstad in 1777 en de geschiedenis van Apartheid.

Meld je aan voor onze gratis maandelijkse nieuwsbrief voor al het nieuws uit de stad en nieuwe artikelen over de geschiedenis van Kaapstad en Zuid-Afrika.

Ga jij binnenkort op vakantie naar Kaapstad? Meld je dan aan voor onze Facebook-groep of volg ons op Twitter.