De Tafelberg

Is Kaapstad zonder de Tafelberg net zo mooi?

Ooit zei iemand dat Kaapstad zonder Tafelberg lang niet zo mooi en bijzonder zou zijn als mét. Een interessante vraag. Vanuit ons kantoor kijken wij uit op het iconische gesteente, en elke dag roepen we hoe mooi de Tafelberg is. En hoe mooi de Tafelberg Kaapstad maakt.

En met ons vele honderdduizenden toeristen die tijdens hun vakantie in Kaapstad de kabelbaan omhoog nemen om de Moederstad vanaf 1km (!) hoogte te bekijken. Probeer maar eens een toerist te vinden die de Tafelberg niet op geweest is – een lastige opgave. Wat maakt de Tafelberg eigenlijjk zo bijzonder?

De Tafelberg is een, zo niet dé unieke toeristische trekpleister van Kaapstad. Hij maakt de stad uniek, net als het beeld van Jezus dat in Rio de Janeiro doet en de Eiffeltoren in Parijs. Waar je ook bent in de stad, de Tafelberg zie je altijd en overal. ’s Avonds is de berg af en toe verlicht, dat de berg in het donker bijna net zo imposant maakt als op klaarlichte dag.

De Tafelberg – Table Mountain in het Engels – dankt haar naam aan het feit dat het een plat gebergte is dat doet denken aan een tafel. Als een wolkendek zich over het gebergte heenvleit, dat heel vaak gebeurt, spreekt men over het ‘tafelkleed’. De tafel is zo’n 3km lang, en het hoogste punt op de berg is McLear’s Beacon, dat op 1086 meter hoogte ligt.

Kaap de Goede Hoop
Table Mountain is onderdeel van het Table Mountain National Park in Kaapstad, dat doorloopt tot het meest zuidelijke puntje van het Kaapse schiereiland bij Cape of Good Hope (Kaap de Goede Hoop). Links van de Tafelberg pronkt Devil’s Peak, rechts ervan doemt Lion’s Head op. Devil’s Peak is nagenoeg niet te beklimmen, Lion’s Head wel. Sterker nog, een zonsop- of ondergang bekijken vanaf Lion’s Head is zeer de moeite waard. Lees daarover in ons stuk ‘Lion’s Head beklimmen’.

De meeste bezoekers van de Tafelberg gebruiken de kabelbaan om de berg te bestijgen. Dat alleen is al een spektakel op zich, in een luttele 10 minuten stijg je een kilometer de lucht in via een stijle route die elke seconde een mooier uitzicht over de stad geeft. Maar wie het echte gevoel van de Tafelberg wil ervaren, legt de route te voet af. Dit kan via verschillende routes, vanaf verschillende punten.

Voor de meer ervaren wandelaars zijn talloze routes een optie, maar ook de minder gevorderde hikers hoeven zich geen zorgen te maken. Platteklip George is de meest gemakkelijke en korte route, waarvoor een gemiddelde wandeltijd van 2,5 uur staat. Maar geen paniek, dit kan ook makkelijk in 1,5 uur. Zwaar? Valt wel mee. Lees hier onze ervaringen met deze route om de Tafelberg te beklimmen.

Tafelberg: De geomorfologische uitleg
De naam ‘Tafelberg’ heeft ook een gemorfologische betekenis. En die is een stuk plausibeler dan slechts een verwijzing naar de vorm van de berg. Een bezoekje aan Wikipedia levert de volgende uitleg over een tafelberg, ook wel ‘mesa’ genoemd, op:

Een tafelberg of mesa is een berg met een platte top en steile, uit puin bestaande hellingen. Een tafelberg ontstaat doordat honderden meters onder de ijskap van een gletsjer een vulkaan tot uitbarsting komt.

Als deze uitbarsting niet al te heftig verloopt zal er tussen de kratermond en de bovenkant van de ijskap een met smeltwater gevulde koepel ontstaan waardoor de uitgestoten magmaproducten snel afkoelen en als relatief zachte en niet geconsolideerde kussenlava neerslaan.

Door het smeltwater zal de ijskap gaan drijven, maar als de druk van het ijs groot genoeg is zal het water niet vanonder de gletsjer kunnen ontsnappen. Indien dit wel gebeurt kunnen er gigantische en katastrofale overstromingen van gloeiend heet water en hete modder ontstaan dat werkelijk alles en iedereen op zijn weg vernietigt. Als de uitbarsting continueert zal de vulkaan onder het ijs groeien en op een gegeven moment zal de lava toch boven het gletsjerniveau uitkomen.

Het ijs rondom de kratermond is dan al verdwenen, en er heeft zich een gletsjermeer gevormd. Er ontstaan nu zogenaamde hyaloclastische stollingsproducten, en door het eigen gewicht klinkt de ontstane berg in waardoor een en ander compact wordt. Bij voortzetting van de eruptie kan de kraterwand zich nu boven het waterniveau verder ontwikkelen, en doordat het koelend effect van het water weg is gevallen, krijgen de lava, de hete assen en het andere debris de tijd om langzaam af te koelen.

Kratermond op de berg
De lava kan nu over de kraterrand stromen en over het gletsjeroppervlak uitvloeien en uitkristalliseren tot bijvoorbeeld het harde basalt. Als veel later de gletsjer verdwenen is zijn de randen van de bovenkant van de berg naar beneden gekomen, en blijft de tafelberg met zijn vlakke uitgevloeide top en hellingen van het zachtere materiaal als stille getuige achter. Op de top van een tafelberg is soms de oorspronkelijke kratermond nog te herkennen.

Ook kan een tafelberg ontstaan doordat water de grond wegspoelt. Plekken die beter bestand zijn tegen erosie zullen niet wegspoelen waardoor er een landschap ontstaat met tafelbergen. Dit komt veel voor op mars, en het stromende water wordt veroorzaakt door een opwarmende grond ten gevolge van vulkanisme. Hierbij komt bevroren grondwater vrij.

Toeristische must
Inderdaad, een zeer uitgebreide aardrijkskundige uitleg van de Tafelberg. Voor ons blijft als een paal boven water dat Kaapstad zonder de Tafelberg inderdaad misschien wel een stuk minder mooi zou zijn, eerlijk is eerlijk. Maar nu hij er toch is, genieten we er elke dag van. En met ons eenieder die deze stad tijdens z’n vakantie in Zuid-Afrika aandoet. Na de V&A Waterfront (vooral dankzij het vertrekpunt naar Robbeneiland) is de Tafelberg de grootste toeristische attractie van Kaapstad – en terecht!

Tip: voor het mooiste beeld van de Tafelberg – zoals je hem op de ansichtkaarten ziet – rij je naar Table View bij Blouberg. Dan snap je waarom deze plek ‘Table View’ heet.

---

Voor meer bijzondere dingen om te doen, plekken om te beklimmen en andere extreme activiteiten in Kaapstad neem je een kijkje in onze d’r op uit-sectie. Hierin vind je ook informatie over dagtrips naar de Kaapse Wijnlanden, township tours en sportieve activiteiten in en om Kaapstad.

KaapstadMagazine.nl houdt ervan om naast de oppervlakte van deze stad, ook de diepgang ervan te zoek. Er zijn zoveel karakteristieke plekken, mensen en fenomenen die dit land bijzonder maken. Kijk in onze Typisch Zuid-Afrika-sectie voor meer insider-verhalen vanuit Kaapstad!