De Waarheid over Duiken met Witte Haaien

Schipper Lance Coetzee over duiken met haaien...Hoe gevaarlijk is het nou echt?

Lance Coetzee werd al op een jonge leeftijd ondergedompeld in het vissersleven van Gansbaai dichtbij Kaapstad. Hier werd hij vaak geconfronteerd met geruchten rondom Gansbaai’s ‘man eating’ haaien. Ondanks deze onheilspellende bijnaam ging Lance de uitdaging aan, niet wetend dat zijn eerste face-to-fin ervaring zijn leven compleet zou veranderen. Hoe meer tijd hij doorbracht met de witte haaien, hoe meer hij ze zag als de drijfveren van het marine ecosysteem. Voordat ik me waagde aan het kooiduiken met Shark Lady, babbelde ik eerst met Lance om zoveel mogelijk informatie over het kooiduiken te weten te komen.

Vertel eens over je achtergrond.
Lance: Ik heb een een vaarbewijs, PADI Divemaster en een certificaat voor radio-operator. Ook bezit ik kwalificaties voor brandbestrijding en eerste hulp.

Kooiduiken is een omstreden onderwerp. Hoe gaat het eraan toe in de praktijk?
Lance: De aandacht trekken van de haaien met een aas is inderdaad een lastig onderwerp, omdat veel mensen het proces dat hierbij komt kijken niet begrijpen.

Ik wil graag duidelijk maken dat de haaien zich aangetrokken voelen door geuren. Vervolgens voeden wij de haaien nooit. Dit betekent dat de kooiduikers face-to-fin komen met haaien die rondzwemmen in hun natuurlijke omgeving. Ook weet ik het zeker dat deze geweldige ervaring de negatieve vooroordelen over de witte haaien (enigszins) wegvaagt.

Hoe schat je in of de omstandigheden veilig genoeg zijn om verder te gaan met kooiduiken?
Lance: Dit besluit maakt de schipper of de duikinstructeur. Vervolgens hangt het besluit mede af van het weer, de zee en de veiligheid van de boot, bemanning en passagiers. Ook moet de schipper de lokale omgeving goed kennen en up-to-date blijven met de online weersvoorspellingen. Veiligheid staat voorop!

Hoe weet je precies waar de haaien zich bevinden en wanneer je het best kunt gaan kooiduiken
Lance: In de winter vind je de haaien bij de zeehondenkolonies en in de zomer zwemmen ze dichterbij de kust. Shark Lady heeft een speciaal gebied tot haar beschikking waar we met toestemming haaien aantrekken. De beste tijd voor kooiduiken is in de winter vanwege de stabiele temperatuur van het water, een beter zicht onderwater en de actieve houding van de haaien.

Wat voor type mensen doen mee aan kooiduiken met haaien en wat leren ze ervan?
Lance: Mensen van allerlei verschillende achtergronden komen hier voor dezelfde onvergetelijke ervaring: een face-to-fin ervaring met een witte haai. Het is Shark Lady’s vriendelijke en kundige bemanning die ervoor zorgt dat het kooiduiken veilig en gezellig gebeurt. Hierover ontvangen we vaak positieve feedback. Voor ons is het een extra bonus dat veel passagiers de boot met een andere blik op de witte haaien verlaten.

Hoe bereid je je voor op het duiken met de haaien?
Lance: Kooiduiken is zeer veilig, maar het gevaar zit in de kleinste hoekjes. We beginnen daarom op de boot met een toelichting over de veiligheid, een duikbriefing en een introductie over het gedrag van de witte haaien. Alle kooiduikers krijgen vervolgens een wetsuit, een duikbril en duikschoenen. Voor de gekwalificeerde duikers onder ons zijn er duikuitrustingen beschikbaar. Onze bemanningsleden helpen helpen hierna iedereen bij het in- en uitstappen van de kooi.

Hoe worden haaien aangetrokken en hoe zorg je ervoor dat het leefgebied van de haaien niet wordt verstoord?
Lance: Wij maken gebruik van een aas om de haaien naar de boot te brengen. We voeren de dieren hierbij niet. Haaien leven als nomaden en hierdoor onderscheiden we gemakkelijk de individuen. Ook is een meerderheid van de haaien nog nooit in contact geweest met een boot, kooi of duiker.

Als gevolg hiervan voelen sommige haaien zich ongemakkelijk en zwemmen weg. Terwijl anderen juist rond blijven hangen en heel dichtbij komen. Bovendien bevinden we ons in een natuurlijk leefgebied, dus er is geen garantie dat er daadwerkelijk haaien komen opdagen.

Hoe dichtbij komen de haaien bij de boot en hoe gedragen ze zich?
Lance: Sommige haaien kijken nieuwsgierig naar de kooiduikers en bijten misschien naar de kooi. Dit moet je niet zien als een aanval. Maar het blijven namelijk roofdieren. Als je gelukt hebt zie je zelfs een haai uit het water springen en een zeehond verscheuren. Haaien houden over het algemeen niet van pottekijkers. Wanneer ze een soortgenoot zien houden ze meestal veel afstand.

Is het toekijken vanaf de boot niet vele malen saaier dan het kooiduiken?
Lance: Het toekijken vanaf de boot is spectaculair en soms zelfs beter dan het kooiduiken. Je ziet de haai namelijk in zijn volle glorie zonder natte voeten te krijgen. Ook maak je vanaf deze positie prachtige foto’s.

Heb je ooit zelf een close-up confrontatie gehad met de witte haaien?
Lance: Ik heb ooit zonder kooi gedoken met witte haaien. Het was een geweldige ervaring. Verder geloof ik dat de locatie en de lichaamstemperatuur van de haaien belangrijk zijn. Haaien blijven onvoorspelbare dieren, dus ik let goed op hun gedragswisselingen.

Daarbij hou ik in de gaten hoe ik me onderwater beweeg en bescherm ik mijn buddy (mededuiker). Door onze ervaringen en aandacht voor veiligheid is nog nooit iemand gewond geraakt bij het duiken of kooiduiken.

Meer informatie
Enthousiast geworden om zelf te water te gaan met de witte haaien in Gansbaai? Lees hier waar je moet zijn om te kooiduiken met witte haaien.

Lees onder andere de ervaringen van Mark Wijsman tijdens zijn onderonsje met de witte haaien vanaf de Shark Lady boot in zijn artikel Oog in oog met de grote witte. En niet te vergeten onze eigen onvergetelijke uurtjes in Gansbaai, natuurlijk. En om echt alles te weten wat je moet weten voordat je die kooi instapt, lees je ons witte-haaien ABC'tje!

Accommodatie en activiteiten in Gansbaai
Shark Lady kan desgewenst ook voor accommodatie zorgen. Benieuwd wat er nog meer te doen is in haaienhoofdstad Gansbaai? Lees hier een artikel over activiteiten in en om Gansbaai

Kijk voor meer extreme sporten in en om Kaapstad bij Extreem. Wil je geen activiteit in of om Kaapstad uit het oog verliezen? Schrijf je dan in voor onze gratis maandelijke nieuwsbrief. Volg ons ook via Facebook en Twitter.