Sprankelende verhalen in Shimansky Diamanten Museum in Kaapstad

Leer over de geschiedenis van de Zuid-Afrikaanse diamanten

Wanneer je naar je trouwring kijkt, word je niet direct overvallen door beelden van kokende lava. Meteorieten vallen over het algemeen ook niet bij onze eerste associaties. De geweldige schittering van de diamant leidt onze fantasie vaak een hele andere kant op. Maar de diamant heeft een fascinerende geschiedenis. Hier leer je meer over in het Shimansky Diamanten Museum in Kaapstad.

De diamant ontstond ongeveer 3.3 miljard jaar geleden. Ook in de bodem van Zuid-Afrika bevinden zich diamanten. Zuid-Afrika hoort niet voor niets bij de vijf grootste producenten van diamanten ter wereld.  Uit de Zuid-Afrikaanse mijnen zijn wereldberoemde edelstenen opgegraven. De redactie van KaapstadMagazine.nl spitte de grond om en vond verbazingwekkende verhalen over de diamant.

Lang, lang, lang geleden....
Met alle respect voor de dierenwereld kunnen we de struisvogel moeilijk tot Gods intelligentste creaties rekenen. De beesten eten werkelijk alles wat er op hun pad komt en trekken zich daarbij bar weinig aan van etiquette,stijl of tafelmanieren. Des te markanter dat het een Zuid-Afrikaanse struisvogel was die, in een quest voor klasse, van de decadentste lunch aller tijden mocht genieten.

Een Zuid-Afrikaan die we voor het gemak even Hani zullen noemen, had een hele dag rotsschilderen achter de rug en had zin in een braai. Hij hoorde bij de San, een van de oudste inwoners van Zuid-Afrika,ook wel bekend als ‘bosjesmannen’. Hani gebruikte de uitwerpselen van struisvogels om de braai aan het branden te krijgen. Voor hij de fik erin gooide zag Hani echter wat flikkeren. Toen hij het flikkerende object uit de geurige massa pikte bleek het een mysterieus schitterende steen te zijn.  Zonde om daar de fik in te zetten, dacht Hani.

Opeens was het steentje heel veel waard...
De Eureka steen was de eerste diamant die in de geschiedenisboeken terechtkwam. De zoon van een  ‘doodgewone’ herder, Erasmus Jacobs, vond de steen in 1867 aan de zuidelijke oever van de Oranjerivier. Maar Erasmus besteedde als vijftienjarige jongen meer aandacht aan meisjes dan aan de glinsterende steen in zijn broekzak. Hij gaf de steen aan een verzamelaar uit de buurt, Schalk van Niekerk. Schalk zag de ongepolijste steen aan voor een kiezelsteen. Hij speelde het ‘goudmijntje’ door aan de sluwe John O’Reiley. Uiteindelijk viel de steen in handen van professor W.G Atherstone. Hij identificeerde de steen als een echte diamant van 24 karaat met een waarde van 800 Pond.

En toen.. draaide alles om de Kimberley mijn...
Het nieuws over de ontdekking van een echte diamant verspreidde zich als een lopend vuurtje door heel Zuid-Afrika. Tussen 1871 en 1914 stroomden duizenden mijnwerkers met dollartekens in hun ogen en houweels over hun schouders naar de mijn van Kimberley. In veertig jaar tijd groeven ze ongeveer 3000 kilogram aan diamanten op. Met die 3000 kilo kwam er maarliest 22,5 miljoen ton aan aarde naar boven. Om over mooie vondsten op te kunnen scheppen moest er dus behoorlijk doorgeschept worden. De werkers gebruikten een touw om hun gekochte kavel te vinden en niet in het enorme ‘gat’ te vallen.

In de 19e eeuw had Groot-Brittannië de Kaap bezet.  De San-inwoners die te dicht bij de Kimberley mijn leefden werden door de Britten van hun land verdreven. Hani liet zich niet de les lezen door de Britten. Hij zou de eerste diamantensmokkelaar van Zuid-Afrika worden.

Het expansie van ‘De Beers’
De Brit Cecil John Rhodes verhuurde  waterpompen aan de mijnen tijdens de ‘diamantenstorm’. De winst investeerde hij in de aankoop van een aantal kleine mijnen. Uiteindelijk kocht Rhodes een collega diamanthandelaar uit, de heer Barney Barnato. Barnato was niet erg gelukkig met deze zet en haalde Rhodes met een list over hem tot partner te benoemen. Rhodes viel voor Barnato’s truc en benoemde Barnato tot partner van de Beers Consolidated Mines. Jaren later kon Rhodes zich wel voor zijn kop slaan: Het bedrijf  zou 90 procent van de wereldwijde diamantproductie in handen krijgen.

De parel onder de Zuid-Afrikaanse diamanten
De Cullinan I (Great Star of Africa) werd gevonden door Frederick Well in de Premier Diamond mijn in 1905.  De steen werd vernoemd naar de eigenaar van de Premier Diamond mijn, Sir Thomas Cullinan.

Met 530,20 karaat is deze Cullinan I de op twee na grootste diamant ter wereld. Sir Thomas wilde de steen naar het Britse Koningshuis sturen, maar hij was bang voor diamantdieven. Hij zette als afleidingsmanoeuvre Engelse rechercheurs  op een stoomboot. De ‘echte’ diamant werd in een platte doos  met de post opgestuurd (in die tijd een postduif). Later werd de steen in verschillende stukken gesneden.  Cullinan III en IX maken onderdeel uit van de Britse kroonjuwelen. Deze twee diamanten worden ook wel de ‘Granny’s Chips’ genoemd.

Prijzige peertjes
In 1969 mocht Elisabeth Taylor de eerste diamant met een waarde van één miljoen dollar in ontvangst nemen. Ze kreeg deze van haar toemalige echtgenoot Richard Burton. Elisabeth droeg de peervormige diamant van 68 karaat tijdens het feest ter ere van de 40ste verjaardag van prinses Grace van Monaco. Na de echtscheiding van Taylor en Burton werd de diamant geveild voor 500,000 dollar. Het geld werd besteed aan de bouw van een ziekenhuis in Botswana.

Over al het bovenstaande kun je nog veel meer leren bij Shimansky Diamond Museum in V&A Waterfront. Hier ontdek je de geschiedenis van de Zuid-Afrikaanse diamant met prachtige zwart-wit foto’s (link volgt). Ook kun je replica’s van wereldberoemde diamanten bewonderen.