Portret van Patricia de Lille

Even kennismaken met de nieuwe burgemeester van Kaapstad

Patricia de Lille kennen we in Kaapstad sinds 1 juni 2011 allemaal als de nieuwe burgemeester van Kaapstad. Haar partij, de Democratic Alliance werd bij de verkiezingen van 18 mei jl. de grootste partij in de provincie Westkaap. En daarmee maakte Kaapstad kennis met haar nieuwe burgemeester De Lille.

Wie is deze vrouw? Fleur Voorneveld, studente journalistiek in Zwolle, was in Kaapstad en maakte een portret van deze DA-voorvrouw.

Patricia de Lille is op 17 februari 1951 geboren in Beaufort-West, een middelgrote stad in de Westkaap provincie. Ze heeft een lange historie in de Zuid Afrikaanse politiek; ruim een kwart eeuw is ze politiek actief. Ze is hoogopgeleid, welbespraakt, onafhankelijk, een ‘coloured’ (gekleurd) en een vrouw. Dat maakt haar tot een sterke oppositieleider in een veranderend Zuid-Afrika.

De Lille is de tweede dochter van Henry en Gertrude Lindt. In 1981 overleed haar vader, maar haar nu 84 jaar oude moeder woont in de Kaapse wijk Northpine met De Lille’s zus. Samen met haar man Edwin heeft Patricia twee, inmiddels volwassen, kinderen, Carmen en Allistair. Ook heeft het gezin De Lille vier huskies.

Precaire thema’s
De Lille wordt geroemd vanwege haar tact en uitgesproken mening als het gaat om precaire onderwerpen als HIV/Aids, geweld tegen vrouwen en kinderen, corruptie en xenofobie. Vooral geweld tegen vrouwen is een onderwerp waar zij zich vol overgave mee bezig houdt, mede ook vanwege haar eigen ervaringen.

De Lille voert niet zomaar een ferme strijd tegen geweld tegen vrouwen, dat volgens haar ‘in geen geval te rechtvaardigen valt’. In 1998 werd haar jongere zus, Leatitia Lindt bruut verkracht en vermoord. In vele interviews geeft zij aan dat dit onder andere de reden is dat zij zich zo sterk maakt in de strijd tegen geweld.

Independent Democrats
Al in 2002 genoot De Lille populariteit bij het deel van de kiezers van het ANC die zich niet meer aangesproken voelde bij de politieke koers. Haar eigen partij, de onafhankelijke democraten (ID), is daarom opgericht in 2003. Deze partij was zeven jaar lang de snelst groeiende partij van Zuid-Afrika.

De ID maakte zich met name hard voor zeven politieke thema’s: Armoede, werkloosheid, criminaliteit, corruptie, huisvesting, onderwijs, gezondheid en HIV/Aids. Precies de zaken waar zij zich nu nog altijd hard voor maakt. In 2010 besloot De Lille zich met haar partij bij de grootste oppositiepartij van Zuid-Afrika, de Democratic Alliance (DA), te voegen.

Vox Pop
James Cowley, inwoner van Kaapstad, weet goed te verwoorden waarom hij en zoveel anderen op De Lille en de DA hebben gestemd op 18 mei 2011: “Er moet wat veranderen in de politiek. Het is niet goed dat er na 1994 geen andere partij [dan het ANC] meer aan de macht is geweest."

Cowley is enthousiast over de vrouwelijke overmacht binnen de DA in Kaapstad. "Er moet een frisse wind doorheen. En Patricia de Lille, samen met Helen Zille, maken hun beloftes ook waar. Kijk maar naar de beveiligingscamera’s die beloofd waren voor onze wijk, die zijn er nu ook gekomen. Dat soort praktische beloftes komt ze na.”

Politica zonder stem
In 1999 werd bij De Lille keelkanker ontdekt nadat ze bij de huisarts was geweest voor een hardnekkige hoest. Ze onderging weken van bestralingen, waardoor ze niet meer kon praten. Iets wat ze verschrikkelijk vond, want “hoe kan je een politicus zijn als je niet kunt praten?”. In 2003 kwam het verlossende woord; ze was kankervrij.

De Lille heeft twee politieke helden, haar vader Henry Lindt en Robert Sobukwe. Lindt was een leraar die zijn kinderen les gaf, en daarbij hen leerde trots te zijn op hun Afrikaanse roots. Sobukwe is de oprichter van het Pan African Congress. Door De Lille’s politieke carrière is zij inmiddels voor veel jonge Zuid-Afrikanen zelf een politieke held geworden.

Doodsbedreigingen
Toch zijn er ook kanttekeningen in de populariteit van deze dame. Zo werd het haar niet in dank afgenomen dat ze in 2001 aan de bel trok met bewijzen dat de ‘South African Arms Deal’ in 1999 niet eerlijk was verlopen.

Als klokkenluider ontving ze meerdere doodsbedreigingen. Ze ontdekte dat er prijsafspraken waren gemaakt en steekpenningen waren betaald door leveranciers van oorlogswapens. Vooralsnog zijn daar twee succesvolle rechtszaken uit voortgekomen en is de verantwoordelijke, toenmalig vicepremier en huid president van Zuid-Afrika, Jacob Zuma, berecht.

Vriendjespolitiek
Het ANC betichtte De Lille in een persverklaring begin mei 2011 van vriendjespolitiek. Immers, haar zoon, zwager en twee zussen hebben een functie op invloedrijke plekken in de politiek.

Uiteraard verdedigde De Lille zich hiertegen, ze deed de verdenkingen af als ‘grote onzin’. Maar verder daarop in gaan deed ze niet.

Plannen voor Kaapstad
Tot slot rest de centrale vraag: ‘Wat zijn De Lille’s plannen voor Kaapstad?’ De nieuwe burgemeester gaf in haar inauguratie-speech aan de komende jaren veel aandacht aan economische groei te besteden, onder andere door meer banen te creëren. Ook wil ze de bewoners van de townships meer betrekken bij de stad door het verbeteren van openbaar vervoer, en door gratis telefooncellen met een gratis klachtenlijn op te zetten.

Mooie beloftes, maar Patricia de Lille zal zich in de komende jaren nog wel moeten gaan bewijzen aan de inwoners van Kaapstad. En wellicht krijgt ze het dan nog voor elkaar om de eerste vrouwelijke, gekleurde President van Zuid-Afrika te worden.

Tekst: Fleur Voorneveld

Dit artikel is tot stand gekomen dankzij het programma Beyond (y)our World van Lokaal Mondiaal.

Meer informatie over de politiek van Zuid-Afrika lees je in onze sectie ‘Maatschappelijk nieuws uit Zuid-Afrika’. Volg ons ook op Facebook voor up-to-date nieuwtjes vanuit de Moederstad van Zuid-Afrika.