Een reis door de Ziel van Kaapse jazz

Jazz in Kaapstad volgens Mac McKenzie en Coffeebeans Routes

“Een ware genie beheerst zijn kunst zo goed dat hij er niet meer over nadenkt.”

Mac McKenzie is een ware genie en vanavond heb ik het geluk met hem te mogen dineren in zijn huis in township Bridgetown op de Cape Flats. Deze Zuid-Afrikaanse jazz muzikant was betrokken bij de invloedrijke zwarte rockband The Genuines in de jaren tachtig en negentig. Het politieke regime onderdrukte de band, maar dat hield de mannen niet tegen. Ze bleven volhardend doorspelen en niet zonder effect; momenteel speelt één bandlid van The Genuines’ samen met Sting.

“Apartheid heeft veel dingen de das om gedaan”, zegt een professor in Geschiedenis uit Virginia die zich aansluit bij de Coffeebeans Jazz Safari. Hij doet onderzoek naar muziek uit Kaapstad. In townships is een gigantische hoeveelheid energie verspild tijdens Apartheid, maar echt talent laat zich niet zomaar de deur wijzen. Mac McKenzie is daar het levende bewijs van. Als onderdeel van The Cape Town Composers Workshop – een non-profit organisatie - geeft hij vandaag de dag muziekles aan de jeugd in townships.

“Ik geloof niet in kapitalisme”, zegt Mac terwijl hij wat jazzmelodietjes voor ons speelt. “Je ziet zelf hoeveel armoede het creëert.”

De unieke jazzstijl van Kaapstad
Op dit moment componeert en verkoopt Mac zijn eigen muziek vanuit huis, nadat hij de samenwerking met platenlabels stopzette. Hij vertelt over zijn muzikale leven terwijl we voor zijn bescheiden hutje bier drinken en pinda’s eten.

Hij heeft flink wat obstakels moeten overwinnen in het leven, maar uiteindelijk heeft Mac het gemaakt in het internationale jazzcircuit. Regelmatig nodigen grote Europese jazzclubs de gerenommeerde muzikant uit om te komen spelen. Onlangs nog speelde Mac in The Bird’s Eye jazzclub in Basel, Zwitserland: “Ik speel daar elk jaar drie avonden achter elkaar.”

Mac heeft zich duidelijk de Kaapse jazzstijl eigen gemaakt. Hij legt uit hoe Kaapstad de Amerikaanse jazzgeluiden aanpaste aan de eigen cultuur, terwijl hij zijn woorden kracht bijzet met samba- en kwelaklanken; de zogenaamde ‘ghoema beat’.

Kaapse muzikanten voegden hun eigen jazzsound toe om de langzame Amerikaanse jazz wat meer pit te geven. De Kaapse ghoema jazzstijl was een vorm van protestmuziek. Mac pakt de gitaar en speelt voor ons. We zitten stil, geïmponeerd door de klanken die ooit hier op Kaapse bodem zijn ontstaan.

Gastvrijheid en lokale natuurtalenten
Mac speelt zijn aanstekelijke liedje Red rock city terwijl wij uitbuiken van een echt Kaaps diner: salade, gebakken aardappel en snoek. De muziek vindt een plaats in de realiteit. De zon gaat onder, maar er is nog net genoeg licht om de Tafelberg oranje te verlichten: “Wat een mooi licht, hè?”, zwijmelt Mac.

Na het eten neemt Mac ons mee de Swingers Lounge 021 in Wetton, een van de betere plekken om echte Kaapse jazz te beluisteren. Op maandagavond treedt de Alvin Dyers band hier op en na hun optreden maken zij het podium vrij voor geïmproviseerde jazzjamsessies. De muzikanten geven alles.

De magie van Kaapse jazz laat een blijvende indruk achter. Niets lijkt er mee toe te doen als de mannen hun instrumenten bespelen. Geld, bekendheid, erkenning zijn slechts woorden. Het enige dat ertoe doet is muziek: Jazzmuziek.

Wil je meer weten over de intrigerende jazzklanken van Mac McKenzie? Download zijn muziek hier.

Wil je cd’s en dvd’s bestellen? Neem dan contact op met Coffeebeans Routes.

Al eens geluisterd naar alle Afrikaanse muziek die wij op onze site te beluisteren hebben in onze Jukebox? Doen!