Marc Habets

Tien vragen aan Marc Habets, oprichter van OAVM - consultant voor bedrijven in Zuid-Afrika.

KaapstadMagazine.nl vertelt je het laatste nieuws uit Kaapstad en omgeving. Bezoeken en toespraken van prominenten, artiesten en andere bijzondere personen - hier lees je de interviews die we met hun hebben.

Deze keer stellen wij tien vragen aan ondernemer Marc Habets.

1) Wie ben je?
Mijn naam is Marc Habets, 48 jaar, geboren in Maastricht en sinds november 2005 officieel zelfstandig ondernemer waarvan sinds 2007 actief in Zuid-Afrika.

2) Wat bracht je (zakelijke) focus op Zuid-Afrika?
Toen ik na 28 jaar ambtenaar geweest te zijn dat zekere leventje vaarwel zegde nam ik me voor om als ik zelfstandig ondernemer zou willen worden op den duur zelf zaken zou willen ontwikkelen en er mijn eigen stempel op willen drukken. Die mogelijkheid zag ik in Zuid-Afrika alleen wist ik in het begin nog niet goed hoe.
Ik ontmoette op 4 januari 2007 Eric Mafuna van de African leadership Group die toen door de echtgenoot van de toenmalige ambassadeur Mkhize naar mij was verwezen en toen wist ik het zeker: 'Ik ga zaken doen in Zuid-Afrika'. In maart 2007 stond ik met de eerste Zuid-Afrikanen op de HRM live beurs in de RAI ter promotie van onze eigen handelsmissie in juni 2007.

3) Wat doet je bedrijf OAVM precies? Wat is het Mission Statement?
Ik ben altijd erg actief geweest binnen de medezeggenschap en voor een gedeelte ben ik dat nog steeds. Ik werk op dit moment voor mijn bedrijf als ambtelijk secretaris voor het Amerikaanse bedrijf AMGEN gedurende een dag per week in Breda en datzelfde doe ik voor de Luchtmacht gedurende twee dagen per week in de Luchtmachttoren in Breda. Gedurende de andere 4 dagen, want een ondernemer werkt 7 dagen per week, ben ik druk bezig met Zuid-Afrika.
Op dit moment run ik enkele Linkedin groepen waaronder 'ondernemen in Zuid-Afrika' en ben ik bezig om MKB-ers en ZZP-ers in Nederland te helpen met het realiseren van hun plannen om te ondernemen in Zuid-Afrika. Ook werk ik binnenkort samen met de lokale omroep L1 om tijdens het WK voetbal in Zuid-Afrika 25 programma's te maken over het WK voetbal en Zuid-Afrika, en dat gaat niet alleen over voetbal.

4) Je zegt dat Afrika en met name Zuid-Afrika de toekomst heeft. Waaraan zie/merk je dat?
Ondernemen in Zuid-Afrika leer je maar door een ding, en dat is er zelf naar toe gaan. Ik ben in 2007 'onder begeleiding' naar Zuid-Afrika geweest i.v.m. onze handelsmissie maar allen al in dat jaar ben ik zelf al 2 keer teruggeweest. Tot nu toe ben ik alle grote Zuid-Afrikaanse steden geweest en heb er bijvoorbeeld ook beurzen bezocht als bezoeker maar heb er ook aan deelgenomen als standhouder.
Als je in Zuid-Afrika bent dan zie je met eigen ogen het grote verschil, qua natuur, qua steden maar ook qua armoede. Je ziet bijvoorbeeld dat stereotype townships als Soweto het predicaat township aan het ontgroeien is en dat er nu zelfs plannen zijn voor een groot winkelcentrum. Je ziet de opkomst van de zwarte middenklasse de zogenaamde black diamonds en je ziet het verkeer op de Zuid-Afrikaanse wegen met 2000 auto's per week toenemen. Aan de ene kant zijn er ontzettend veel mogelijkheden in Zuid-Afrika mits je de juiste weg weet en geduld weet op te brengen maar aan de andere kant wordt de kloof tussen rijk en arm steeds groter.

5) Waar zie je specifiek mogelijkheden voor Nederlandse bedrijven op de Zuid-Afrikaanse markt?
Ik heb onlangs de Zuid-Afrikaanse ambassadeur in Nederland Peter Goossen bezocht en over een ding waren we het unaniem over eens. Zuid-Afrika heeft gigantische import en export mogelijkheden die op dit moment vooral in Nederland maar ook de rest van Europa niet worden benut.
Hier in Nederland is de Zuid-Afrikaanse wijn redelijk ingeburgerd en het toerisme in Zuid-Afrika is in Nederland ook erg bekend met alle mogelijkheden. Er zitten veel Nederlandse touroperators, voornamelijk vanwege het WK in Zuid-Afrika. Maar Zuid-Afrika heeft zoveel meer te bieden maar heeft aan de andere kant ook best veel nodig. Er is bijvoorbeeld veel behoefte aan geschoolde arbeidskrachten. Dat geldt voor bijna alle branches. Dus in de opleidingsbranches en trainingsbranches in Nederland zou het bekende belletje moeten gaan rinkelen. Zoals met veel dingen zijn we er zelf al mee aan de slag gegaan.
Naast het importeren van Zuid-Afrikaanse wijnen van relatief kleine wineries welke we online verkopen via www.bestwineonline.nl ben ik op dit moment betrokken bij een leiderschapscursus die zich deels op Robben eiland gaat afspelen. Erg spectaculair maar dit soort dingen kunnen ook gewoon in Zuid-Afrika. Als je de bouwbranche bekijkt in Zuid-Afrika dan is er veel behoefte aan goede maar goedkope woningen. Zowel in de sociale woningbouw als in de private sector maar ook in de bouw van bijvoorbeeld winkelcentra is de afgelopen jaren een grote ontwikkeling gekomen. Gebrek aan capaciteit en goedkope bouwmaterialen speelt echter veel projecten parte. Ook daar liggen kansen voor Nederlandse bedrijven. We zijn op dit moment bezig om een handelsmissie voor deze branche te organiseren die in september 2010 moet gaan plaatsvinden. Ook op het gebied van energie is in Zuid-Afrika nog veel te verbeteren. ESKOM juicht alle goede initiatieven toe, ook dus van Nederlandse ondernemers. Of dat nou met zonne energie of energie uit waterkrachtcentrales of energie uit windturbines of molens heeft te maken. Je ziet ook steeds meer Zuid-Afrikaanse import-export bedrijven die bezig zijn om dit proces te professionaliseren. Er wordt steeds meer fruit uit Zuid-Afrika geïmporteerd omdat Zuid-Afrika oogstmaanden kent die bij ons in de winter vallen. Andersom zie je ook steeds meer fruit zoals appels naar de Zuid-Afrikaanse markt geëxporteerd worden. Ik zou zo nog pagina's lang door kunnen gaan.    

6) Wat is het grootste verschil tussen de Nederlandse en de Zuid-Afrikaanse bedrijfscultuur - en mentaliteit?
In Nederland zijn we erg IT-georiënteerd terwijl in Zuid-Afrika persoonlijk contact nog altijd de beste manier is om zaken te doen. Maar ondernemen in Zuid-Afrika is vaak ondernemen met een lange adem. Uiteraard werkt men steeds meer met internet en via de telefoon maar het feit dat deze moderne communicatie middelen niet altijd perfect werken raak je het contact op den duur kwijt. In Nederland wordt een email bijna onmiddellijk beantwoord terwijl dat in Zuid-Afrika soms enkele weken kan duren. In Zuid-Afrika moet je er nog wel eens enkele e-mailtjes achteraan sturen en er een telefoontje aan wagen.
Er is een Zuid-Afrika ook nog altijd een groot verschil tussen wat je ziet en wat de realiteit is. Bijvoorbeeld dien je de CV's van mogelijke kandidaten die zich aanmelden voor vacatures altijd te checken. Goede netwerken zijn het allerbelangrijkste in Zuid-Afrika en daar hebben wij ons in gespecialiseerd. Je krijgt in Zuid-Afrika ook steeds meer met jonge zwarte vrouwen te maken die vooraanstaande posities innemen bij overheidsorganen maar ook bij commerciële bedrijven.
Naast deze vorm van positieve discriminatie heb je natuurlijk in Zuid-Afrika met BEE te maken of met de uitgebreidere versie BBBEE te maken wat Nederlandse ondernemers nog wel eens het schrikken maakt. Ook is Zuid-Afrika erg fors met de regelgeving en loopt de bureaucratie soms de spuigaten uit. Van Nederlandse ondernemers wordt nogal wat gevraagd lijkt het maar vaak is de moeite het gewoon waard. Door het hebben van goede netwerken gaat kostbare tijd in ieder niet verloren wat essentieel is voor veel ondernemers. 

7) OAVM is een Nederlands bedrijf. Hoe komen jullie aan je kennis over en netwerk in de Zuid-Afrikaanse markt?
We hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in onze netwerken en ons ook afgevraagd waarom andere organisaties die al jaren in Zuid-Afrika opereerden het niet goed deden. Zo was er veel te weinig aandacht voor de SME's en de voornamelijk blanke consultancy bedrijven in Zuid-Afrika waar veel energie en kennis is en was er teveel aandacht voor status en bijzaken. Ook hebben we ons gericht op de Nederlandse mkb-ers en zzp-ers. Zowel in Zuid-Afrika als in Nederland zijn deze groepen wel IT georiënteerd en innovatief qua aanpak. We hebben daardoor veel bruikbare partners gevonden in Zuid-Afrika maar ook in Nederland. We zijn vooral in onszelf blijven geloven en hebben onze eigen filosofie ontwikkeld met betrekking tot ondernemen in Zuid-Afrika. Dat is ook typisch voor ondernemen in Zuid-Afrika 'je eigen weg vinden'. 

8) Onlangs organiseerde je de eerste netwerk-event voor de Linkedin-groep 'Ondernemers in Zuid-Afrika'. Hoe was dat?
Het was een relatief kleine groep omdat het de eerste keer was maar je merkt al gauw de behoefte aan een dergelijk netwerk. Het levert min of meer altijd onmiddellijk iets op, dat bleek nu ook weer. Onze Linkedin groep 'ondernemen in Zuid-Afrika' groeit elke dag en inmiddels zijn er een aantal sub groepen ontstaan. We luisteren vooral naar waar men behoefte aan heeft en proberen daarin iets te betekenen. De bedoeling is dat er binnen nu en 2 jaar een professioneel netwerk is ontstaan voor kleinere zelfstandigen in Zuid-Afrika en Nederland maar ook in België waar elke maand activiteiten plaatsvinden en waar ondernemers rechtstreeks met elkaar zaken kunnen doen. Er zullen ongeveer 10 branches profijt hebben van onze opzet die voornamelijk veel zoek en speurwerk zal besparen met betrekking tot netwerken, mogelijke partners en wet en regelgeving.

9) Wat denk je dat de lange-termijn impact van het WK op de (economische) ontwikkeling van Zuid-Afrika is?
Er zijn natuurlijk voorbeelden van landen die na de organisatie van een soortgelijk evenement economische schade hebben geleden omdat de gedane investeringen niet datgene opbrachten waar op was gehoopt maar het besef in Zuid-Afrika is er dat veel investeringen gericht moeten zijn op de situatie na het WK. Zo is er bijvoorbeeld gekozen voor multifunctionele stadions. De verbetering van de infrastructuur en de energievoorziening als ook de oplevering van een aantal geweldige stadions zal de investeerder moed geven. Ook zullen bezoekers van het WK graag terug willen komen naar Zuid-Afrika om hun ervaringen te delen met familie, vrienden maar ook collega's. Als men de groei van het geweld kan intomen en de negatieve pers kan beteugelen en openheid geeft over het HIV-aids probleem gaat Zuid-Afrika maar ook de omringende landen een goeden toekomst tegemoet. Zuid-Afrika heeft een geweldige natuur en geweldige mensen, ingrediënten wat de meest negatieve ondernemer wellicht over de grens kan trekken. Een prettige ondernemersklimaat is belangrijk maar het is ook meegenomen als je dat hebt in een mooi land als Zuid-Afrika.

10)  Hoe zie je de toekomst van Zuid-Afrika in economisch opzicht over tien jaar?
Als men er van uitgaat dat de politieke rust gehandhaafd blijft, wat een absolute garantie is voor ondernemers. Dan gaat Zuid-Afrika een gouden toekomst tegemoet. Ook hoop ik dat de positieve discriminatie niet meer nodig zal zijn en 'the best man on the job' de baan gaat krijgen wat nu nogal eens niet het geval is. Het effect van BEE is mijns inziens uitgewerkt en leid tot inefficiëntie en onnodige kosten. Veel Zuid-Afrikanen die Zuid-Afrika hebben verlaten de afgelopen 15 jaar willen graag terugkomen en ook dit zal bijdragen tot de economische groei van Zuid-Afrika. De 'Brain drain' heeft grote gevolgen gehad voor de groei van veel bedrijven en de kwaliteit van het management. Ook de bestrijding van HIV-aids is een belangrijk issue als ook de bestrijding van toename van ernstige geweldsdelicten, dat geldt ook voor de verbetering van het onderwijs. Maar het allerbelangrijkste is dat toeristen blijven komen naar Zuid-Afrika en dat buitenlandse investeerders de ruimte krijgen om in Zuid-Afrika te investeren en dat goede initiatieven de ruimte krijgen. Zuid-Afrika moet op zoek naar nieuwe leiders, niet alleen in de politiek maar ook binnen de grote en kleine bedrijven. Want als Nelson Mandela er niet meer is zullen andere Zuid-Afrikanen op moeten staan om het land te leiden naar de regenboog waar Zuid-Afrika voor staat.

---

KaapstadMagazine.nl stelt wekelijks 10 vragen aan bijzondere, spraakmakende, mooie of interessante Nederlanders die in Kaapstad wonen of nauw verbonden zijn met de stad.

Lees ook
Tien vragen aan... Karen Bosma
Tien vragen aan... Esther Bootsma
Tien vragen aan... Maxime Boegem