Hendrik Arendsen

Tien Vragen aan Hendrik Arendsen, Masterstudent aan de Universiteit van Amsterdam die in Kaapstad onderzoek doet naar problemen rondom het implementeren van duurzame energie in Zuid-Afrika.

1. Vertel kort wat over jezelf, wie ben je?
Mijn naam is Hendrik Arendsen, 24 jaar, ik ben een master student Sociale Geografie aan de Universiteit van Amsterdam en ik ben in Kaapstad om voor mijn masterscriptie onderzoek te doen over duurzame energie.

2. Was je al eerder eens in Zuid-Afrika geweest voordat je hier naartoe kwam?
Nee, dit is de eerste keer. Op 2 april 2010 zette ik mijn eerste stappen in dit mooie land.

3. Wat is tot zover je indruk van het land?
Alhoewel ik nog niet zo veel van het land heb gezien, is Zuid-Afrika een prachtig land qua natuur; Cape Town's directe omgeving evenzo. En hoewel het allang herfst is, valt er – op een week na dan – weinig te klagen over het weer. De mensen zijn hier lekker relaxt en daar houd ik wel van.

4. Waar houdt je afstudeeronderzoek zich precies mee bezig?
Mijn onderzoek gaat over de problemen die stedelijke overheden in opkomende economieën (zoals Zuid-Afrika) tegenkomen wanneer ze duurzame energie implementeren.

Juist deze landen zijn interessant met betrekking tot dit onderwerp omdat zij over het algemeen de komende decennia flink groeien, zowel economisch als bevolkingsgewijs. Hierdoor stijgt het electriciteitsverbruik de pan uit. Omdat dit a) slecht is voor het milieu, en b) voor een te grote energievraag (en dus powercuts) zorgt.

Solar water heaters (geisers die gebruik maken van zonne-energie – en dus geen elektriciteit gebruiken) zouden een goede oplossing van het probleem kunnen zijn, en laat dit nou net de focus van mijn onderzoek zijn.

Omdat een elektrische geiser 30 tot 40 procent van het elektriciteitsverbruik van een huishouden voor zijn rekening neemt, houdt dit in dat een stad vreselijk veel energie kan besparen, wanneer men op grote schaal deze duurzame geisers installeren.

5. Hoe kijk je tegen duurzaamheid in Zuid-Afrika aan?
Duurzame energie staat in Zuid-Afrika nog in de kinderschoenen. Geef ze eens ongelijk: in 2000 leefde 50 procent van de bevolking onder de armoedegrens en die hebben wel wat anders aan hun hoofd. Toch is er op bestuurlijk niveau veel beweging: er komen dit jaar een aantal wettelijke bepalingen met betrekking tot de implementatie van duurzame energie aan.

Dat dit nog niet is doorgedrongen op de straat is erg jammer, daar Zuid-Afrika één van de meest vervuilende economieën ter wereld is. Grofweg 90 procent van 's lands electriciteit komt van kolen die in het noordoosten van het land worden gewonnen (die ook nog van slechte kwaliteit zijn, zodat er veel energie bij het fabriceren gaat verloren).

Het is enerzijds dus heel hard nodig, terwijl grote stappen op het vlak van duurzame energie nog niet zijn gemaakt.

6. Heb je het idee dat duurzaamheid en milieubewustzijn een belangrijke rol inneemt in het leven van zowel bedrijven, als particulieren?
Nog niet, maar binnenkort zeker wel. Door de hoge electriciteitsvraag in Zuid-Afrika zal de prijs voor elektriciteit flink stijgen en wordt er gevreesd voor nog een periode van veelvuldige powercuts en load sheddings (gecontroleerde, zeer plaatselijke power cuts).

Deze nadelige gevolgen zorgen er hopelijk voor dat een toenemend aantal mensen niet alleen uit moreel maar ook uit praktisch oogpunt overstappen op duurzame energie.

7. Men zegt dat het Afrikaanse continent meer dan welk ander continent dan ook kan profiteren van de duurzame ontwikkelingstechnieken die de wereld op dit moment kent, en daarmee veel ‘damage control’ achteraf kan voorkomen. Zie jij dat ook zo?
Duurzame energie is heel belangrijk voor Afrika. Een groot deel van de bevolking heeft nog geen toegang tot heet water. Wanneer steeds meer mensen in de komende jaren de middelen krijgen om bijvoorbeeld een elektrische geiser, een tv, radio, koelkast, magnetron etc te installeren, zorgt dit naast een ongekende druk op het elektriciteitsnet een grote stijging van de CO2-uitstoot.

Dit zijn belangrijke redenen waarom opkomende landen (als Zuid-Afrika) zouden moeten focusen op duurzame energie afkomstig van bijvoorbeeld wind of de zon. Aan de andere kant: het rijke Westen kan zulke landen relatief goedkope niet-duurzame energiebronnen natuurlijk niet weigeren; zij zijn er ook groot mee geworden.

8. Hoe bereid en benaderbaar zijn Zuid-Afrikaanse gemeentes en overheidsinstanties om je te helpen met informatie en interviews?
Hangt ervan af wie je probeert te spreken. Mensen van de lokale overheid of van non-gouvernementele organisaties zijn heel open en hebben een soort 'spread the word'-mentaliteit. De bedrijven die de solar water heaters produceren en/of installeren zijn behoorlijk onmeewerkend.

Omdat de sector behoorlijk precair is, is niemand bereid om gegevens te openbaren. Wanneer bedrijf X meldt dat ze in het laatste jaar 50 SWH hebben geïnstalleerd, terwijl bedrijf Y er in hetzelfde tijdsbestek er 1.000 hebben gemonteerd, dan zullen consumenten zich eerder richten naar bedrijf Y.

9. Hoe ervaar je je tijd in Zuid-Afrika zo op de rand van het WK en alle bijbehorende commotie?
Alles staat in het teken van het komende WK, maar dan ook alles. Ik begrijp dat het voor het land ontzettend belangrijk is dat er louter goed nieuws naar buiten komt en daar dus naar streeft, maar het is ontzettend wrang wanneer je hoort dat er ongeveer 4,5 miljard rand is uitgegeven aan de bouw van een – overigens prachtig – stadion, terwijl aan de andere kant van de stad duizenden mensen leven die elke dag hun basic needs bij elkaar moeten sprokkelen. Zoals een activist uit Blikkiesdorp het goed verwoordde: “Het WK is er niet voor ons en zorgt alleen maar voor meer armoede.”

10. Wat vind jij persoonijk de mooiste, leukste of bijzonderste plek van Kaapstad?
Lastig, maar misschien wel Signal Hill: een rustige oase midden in de stad, mooi zicht op de drie bergen, met aan de ene kant het centrum en aan de andere elke dag een mooie zonsondergang..

---

KaapstadMagazine.nl vertelt je het laatste nieuws uit Kaapstad en omgeving. Bezoeken en toespraken van prominenten, artiesten en andere bijzondere personen - hier lees je de interviews die we met hun hebben.

Lees ook
Tien vragen aan... Marc Habets
Tien vragen aan... Esther Bootsma
Tien vragen aan... Maxime Boegem
Tien vragen aan... Hans Vonk
Tien vragen aan... Dylan van Eijkeren
Tien vragen aan... Bart Luirink
Tien vragen aan... Miriam Mannak
Tien vragen aan... Gerrit Jan van der Grijn
Tien vragen aan... Jeroen van Rootselaar & Katelijne Hamers