Neder-Afrikaans in de straten van Kaapstad

Wat leren kinderen precies op de Hoerskool?

Wat niet iedereen weet is dat er in Zuid-Afrika heel veel verschillende talen worden gesproken. Het land kent elf officiele talen – waarvan sommige slehts in bepaalde gebieden in Zuid-Afrika gesproken worden. Xhosa, Sotho en Zulu zijn een paar van die talen waar wij als Nederlandsers helemaal niets van verstaan.

Gelukkig spreekt vrijwel iedereen in Kaapstad Engels. Sterker: voor de meeste inwoners van Kaapstad is Engels zelfs de moedertaal. Voor Nederlanders – van nature prima in hun talen – is het hier dus makkelijk aarden.  Maar waarom spreken we Engels als we ook Afrikaans kunnen praten?

Hoe en Wat in het Afrikaans?
Afrikaans is een getransformeerde vorm van het ouderwetse Nederlands. Dit ‘oude’ Nederlands werd gesproken door de Nederlandse vaarders - zoals Simon van der Stel - die ooit via Kaap de Goede Hoop Zuid-Afrika bereikten. Al snel waren de Nederlanders niet de enige en gingen Maleisiërs , Fransen en Engelsen er met de taal vandoor. Zo werd de voertaal in Zuid-Afrika uiteindelijk een mengelmoes van verschillende linguistische invloeden. Maar zoals met zoveel in Zuid-Afrika is de Nederlandse impact ook op de taal, zeer groot te noemen.

Het hedendaagse Afrikaans, waar wij als Hollanders nog steeds een hoop woorden uit kunnen opmaken. Ik kan me voorstellen dat dit ongeveer was hoe onze voor- voorouders praatten als ze een borrel ophadden.

Je ziet de Nederlandse taal overal terug in Zuid-Afrika. Van de verpakkingen van etenswaren in de supermarkt, tot op verkeersborden en straatnamen. Tot grote hilariteit soms.

Ik ben een ochtendje gaan rondrijden door de stad met als doel, alles wat Afrikaans is vastleggen met mijn fototoestel.

Pardon... wat leer je op die school?
Mijn eerste stop van de dag zou Kirstenbosch worden. Een enorm park aan de voet van de Tafelberg met de meest mooie planten en bomen uit Zuid-Afrika. Ik besloot via een omweg te rijden in de hoop zo veel mogelijk grappige verkeersborden tegen te komen. Het was een mooie dag met prima weer en prima uitzicht. Het straatnaam bordje van Prima Laan bevestigde dat dan ook volledig.

Een goed begin is het halve werk - al snel schoten een aantal andere opmerkelijke bezienswaardigheden te binnen. Een grijns van oor tot oor verscheen op mijn gezicht toen ik eerder deze maand langs de Jan van Riebeeck Hoerskool reed. Hoe zal het lessenpakket en eindexamen van deze school er uit zien?  

Nederlandse straatnamen
Ik vervolgde mijn weg richting Kirstenbosch over straten als, Buitengracht, Strand, Plein en Wandelstraat. De zijstraat Milner deed mij direct denken aan een stuk heerlijke Hollandse kaas en toen ik even later door Mosterd Street reed vroeg ik me af hoe lang het nog zou duren voor ik langs Augurk en Leverworst Straat zou komen.

Hongerig als ik was geworden besloot ik een lunchpauze in te lassen en parkeerde mijn auto in Jordaan Street, op de hoek van Bloem Street. Langs Leeuwenvoet stak ik Buitengracht over om vervolgens uit te komen bij Weltevreden Straat. Met wederom een glimlach op m’n gezicht.   

Keerom! Bestemming Bereikt
Via Keerom Street kwam ik in een buurt terecht waar de Nederlandse straatnamen nergens meer terug te vinden waren. De functie van deze straatnaam werd me ook direct duidelijk. Verwarrend voor een gps-systeem leek de straatnaam me trouwens ook.

En dit zijn er slechts een paar. Een paar van de leukste Neder-Afrikaanse woordspelingen. Ik blijf ondertussen op de uitkijk.

Door Jeroen Staehle